वडा नं. १ को संछिप्त परिचय |

नामकरण:- 
कुनै पनि ठाउँको नामकरण त्यस ठाउँको प्राकृतिक, ऐतिहासिक, भौगोलिक, धार्मिक, सामाजिक आदिको विशेष भुमिका रहन्छ । कुनै समुदाय विशेषका क्रियाकलाप तथा गतिविधिहरु पनि स्थान नामकरणको कारक बन्दछन । वडा नं. १ राखावाङदेलको नामकरण यहाँका आदिवासी नाछिरिङ राईहरुको भाषाबाट रहेको भन्नेभनाई छ । नाछिरिङ भाषामा राखा भनेको धानको व्याड भन्ने बुझिन्छ र वाम्रतेल भनेको फापरवारी भन्ने बुझिन्छ । सुरुमा राखा एउटा गाउँको नाम रहन गयो अर्को व्रामतेल अर्को गाउँको नाम रहन गयो पछि अपभ्रंश हुँदै व्रामतेललाई वाङदेल भन्न थालियो । यसर्थ यी दुई वटा गाउँ राखा र वाङदेलको नामबाट नै वडाको नामकरण राखावाङदेल हुन गयो । 
पृष्ठभुमि ः 
यस १ नं. वडा राखावाङ्देल को सामाजिक तथा ऐतिहासिक पृष्ठभुमि झण्डै ५ शताब्दी अगाडीदेखि रहेको छ । प्राचीनकालमा यो १ नं. वडा राखावाङ्देल अनकन्टार जंगल मात्र थियो  रे । यहाँका आदिवासी नाछिरिङ राईहरु सिदुरे वेसी दुधकोशी, रावाखोला, हँदै शिकार खेल्ने क्रममा रावा र लिदिङ खोलाको दोभान हुँदै पिपिचा डाँडा हुँदै अन्यन्त जंगली जनावर भएको घना जंगल हाल ऐसेलुखक गा.पा. वडा नं.३ को पातेल बेसी भनिन्छ । त्यहाँ वसोवास गरी कैयौ मृग, घोरल, वनेल आदि मारी वसोवास गर्ने क्रममा भयो पछि त्यहाँको जंगल फडानी गरी खेतीपातीसमेत लगाउन थाले । समयको चक्र बग्दै जाँदा पातेल वेसीदेखि ठिक अगाडिपटिको वा पारी रहेको जंगल पुन ः फडानी गरी वसोवास योग्य वनाई हाल राखावाङदेलको रुपमा रहन भएको छ । 

भौगलिक अवस्थितिः– 
        ऐसेलुखर्क गाउँपालिकाको वडा नं. १ राखावाङदेल भौगलिक अवस्थिति पुर्वी देशान्तर ८६० ४६’ ३०” देखि ८६० ५०’ ४०”  सम्म र उत्तरी अक्षांश २७० २०’ ५” देखि २७० २६’ १५” सम्म  रहेको छ ।
सिमानाः–
        यस वडाको सिमाना पुर्वमा केपिलासगडि गाउँपालिकाको सुङदेल, राखा दिप्सुङ, पश्चिममा २ नं. वडा बाकाचोल र ३ नं. वडा ऐसेलुखर्क उत्तरमा सोलुखुम्वु जिल्लाको सोताङ र दक्षिणमा केपिलासगडि गाउँपालिकाको बाक्सिला र सप्तेश्वर पर्दछ ।
क्षेत्रफलः– 
     यस वडाको क्षेत्रफल द्दद्द.द्दछवर्ग कि.मि. रहेको छ ।
हावापानी:-
       यस वडाको हावापानी विषमतापुर्ण छ । यस वडाको कालेख, फेपेर्कु , विदेल आदिमा उष्ण हावापानी छ भने राखा वाङदेलमा समशितोष्ण, तोरावारी, वाहाने, सिव्दुमा शीतोष्ण हावापानी रहेको पाइन्छ । विषम हावापानी पाईने यस १ नं.वडा राखावाङदेलमा ४ माना मुरी धान फल्ने खेत देखि लिएर ठन्डी याममा हिउँ पर्ने क्षेत्र समेत पर्दछ । ग्रीष्मको समयमा गर्मी हुने र सोहि समयमा न्यानो भुवादार कपडा समेत पचाउन सक्ने हावापानी पनि यस राखावाङदेलको पहिचान हो । यसरी सर्सर्ती हेर्दा क्रमश ः उष्ण समशितोष्ण हावापानीको आयामिक सम्वन्धले यो वडा पर्यावरणीय दृष्टिकोणले अत्यन्त वसोवास योग्य छ  ।